Kadernota

De raadsvergadering van 26 juni jl. stond in het teken van de financiële (jaar)stukken. De beschouwing op de Kadernota Gemeente Lingewaard namens B06 is hieronder terug te lezen.

Voorzitter,

Vorig jaar konden de fracties bij wijze van proef hun bijdrage wat kleur meegeven door gebruik te maken van audio-visuele hulpmiddelen. Dit jaar is besloten dit niet meer te doen, wat jammer is, want B06 zou dan gevraagd hebben om een rookkanon, dit om het rookgordijn te accentueren, waarmee deze kadernota is omgeven.

De kadernota lijkt op het eerste gezicht duidelijk. De eerst komende jaren wordt er een tekort verwacht, waardoor er geen ruimte is voor nieuw beleid. Het huidige in gang gezet beleid wordt wel uitgevoerd, maar er zal de komende tijd worden gekeken naar bezuinigingen of ombuigingen van beleid.

Tot zover kan B06 het helemaal eens zijn met het college. Er moet volgens B06 altijd worden gestreefd naar een sluitende begroting, het liefst met een klein overschot, waardoor een tegenvallende mei- of septembercirculaire geen roet in het eten kan gooien. En zijn er onoverkomelijke kostenstijgingen, dan moet het college niet wachten op de volgende begroting, of het probleem snel oplossen door de algemene reserve aan te spreken, maar meteen met bezuinigingsvoorstellen of ombuigingen komen om zo toch de begrotingsdoelstellingen te behalen.

Over de kostenstijgingen in het sociaal domein is het college helder. Er is in de kadernota een lastenverzwaring opgenomen van 2,5 miljoen euro. Echter, tegelijkertijd wordt er een taskforce sociaal domein ingesteld, om te zoeken naar beheersmaatregelen om de kostenstijgingen om te buigen. Oftewel, bezuinigen. Verderop in de kadernota wordt gesproken over bezuinigingen van 1 miljoen in het sociaal domein. En nu wordt het verhaal mistig, want er worden geen harde bezuinigingsdoelstellingen gesteld, sterker nog, het college heeft er blijkbaar zelf niet zo veel vertrouwen in, want er wordt voorgesteld om 3 miljoen euro uit de algemene reserve te halen om zo de komende jaren de gaten te kunnen dichten.

En dan komen we in de kadernota bij het punt van de voorstellen, die nog niet financieel vertaald zijn. Als we een rookkanon hadden gehad, dan zou die op dit moment op volle kracht gaan blazen, want als eerste punt wordt genoemd de herbouw van het gemeentehuis. Het is namelijk onzin dat dit nog niet financieel vertaald is en dat het afhankelijk van de keuze van de raad is of er financiële ruimte is bij de begrotingsbehandeling. We hebben namelijk vorige maand al besloten om het gemeentehuis te gaan herstellen en meteen maar uit te breiden met een raadszaal. Het geld is al gereserveerd maar nog niet verwerkt in de kadernota omdat het geheim moet blijven. Als de kadernota 1 op 1 wordt vertaald naar de begroting, dan zullen de tekorten dus alleen maar groter worden.

Door dit voorstel vorige maand geheim aan te nemen heeft de raad zichzelf monddood gemaakt, want op dit punt kunnen we nu geen afweging maken met de bezuinigingen die eraan zitten te komen. En als er bij de indiening van de begroting nog geen overeenstemming is met de verzekering, of de aanbesteding is nog niet rond, dan blijven we met hetzelfde probleem zitten, dat er geen integrale afweging gemaakt kan worden. Dus hoewel dit voorstel bij de keuzevoorstellen staat, kan ‘de rook het hangerijzer niet deren’, oftewel het heeft geen zin iets dat vast staat te veranderen.

De overige twee wensen die nog niet financieel vertaald zijn betreffen de bochten in de Karstraat en de uitbreiding van het transitiefonds energie.

Het minder haaks maken van de bochten in de Karstraat kan wat B06 betreft wel naar voren worden geschoven. Deze bochten liggen er al eeuwen en door verkeersmaatregelen kan de veiligheid op een goedkopere wijze worden verhoogd.

De uitbreiding van het transitiefonds energie wil het college dekken door een eenmalige greep uit de algemene reserve. B06 vraagt zich af: Waarom? Vorige maand heeft de raad een update gehad over de energietransitie in Lingewaard. In het Gelders Energieakkoord is afgesproken, dat in 2023 16% van de energie duurzaam moet zijn opgewekt. Met de nu lopende projecten haalt Lingewaard in 2023 al 20% duurzame opwek, ruim voldoende dus om in de pas te lopen met de doelstellingen van de provincie. Om nu al meer geld te pompen in voornamelijk onderzoeken is niet nodig en ook onverstandig. De ontwikkelingen op duurzaam gebied gaan de komende jaren erg snel, waardoor de toepassingen de komende jaren efficiënter en duurzamer zullen worden en de kosten van toepassingen de komende jaren zeker zullen gaan dalen. Door nu voorop te willen lopen leidt alleen maar tot hoge onderzoekskosten, om nog maar niet te spreken over de kosten die burgers op moeten hoesten om al dan niet gedwongen hun woningen aan te passen.

Dan nog een laatste nabrander, wat het rookgordijn betreft, wat over de lijkbezorgingsrechten wordt uitgestrooid. In de begrotingsbehandeling van het afgelopen jaar werd bijna met tranen in de ogen gemeld, dat de dekkingsgraad voor de begrafeniskosten was gedaald tot onder de 50%. Er is toen besloten om hier onderzoek naar te doen, en wat blijkt: opeens is de dekkingsgraad ruim 98%, vrijwel precies kostendekkend. Wat een toeval! Geen reden dus om de tarieven aan te passen, hoewel we boven het landelijk gemiddelde liggen en ten opzichte van vergelijkbare gemeenten tot 1250 euro duurder zijn. Zo is begraven in Lingewaard bijvoorbeeld 52% duurder dan in Over-Betuwe. Reden dus voor het college om kritisch te kijken naar de kosten, zodat de leges kunnen dalen naar een aanvaardbaar niveau.

Concluderend wil B06 de volgende aandachtspunten aan het college meegeven:
- Pas op dat het financiële drama van 2010 zichniet gaat herhalen, door te veel te investeren in risicovolle en prestigeprojecten;
- Spreek niet te snel de algemene reserve aan;
- Kom met een sluitende begroting neit over vier jaar, maar al voor 2020.

Dit hebben we bereikt