ZORGEN OM NIETS?

De raadsvergadering van 7-11 jl. stond in het teken van de programmabegroting. De beschouwing op de Programmabegroting 2020 Gemeente Lingewaard namens B06 is hieronder terug te lezen.

Voorzitter,

Alvorens in te gaan op de begroting 2020, willen wij eerst nog terugblikken op onze beschouwing van vorig jaar.

Wij hebben in deze beschouwing drie punten aangeven in de nasleep van de aanslag op het gemeentehuis, waarvan wij het vreemd vonden dat hier niets voor in de begroting was opgenomen. Het betrof hier kosten die de verzekering niet vergoed, aanpassingen aan het gebouw die nu meteen meegenomen worden, en extra salariskosten om achterstanden in te lopen en inefficiëntie door de nieuwe huisvestingssituatie. Bij de reactie van het college lagen ze nog net niet schuddebuikend onder de tafel, maar het kwam er op neer dat we ons onnodig zorgen maakten.

Inmiddels zijn we een jaar verder, loopt er een rechtszaak tegen de verzekering voor 1,5 miljoen, hebben we 4 miljoen beschikbaar moeten stellen voor uitbreiding van het gemeentehuis en is er een overschrijding van de loonkosten van 1 miljoen. Bij elkaar 6,5 miljoen, maar we hoeven ons geen zorgen te maken…

Bij de tweede tussentijdse rapportage, waar wij een oplopend tekort van 344.000 naar 5 miljoen mochten accorderen, hebben wij al aangegeven dat wij vandaag terug zouden komen op 2 mogelijke oorzaken: Of de begroting wordt te rooskleurig voorgesteld, of het college is alle controle op de financiën kwijt.

Met de begroting 2020 als onderlegger willen wij deze 2 oorzaken nader belichten.

Wordt de begroting te rooskleurig voorgesteld en weten we nu al, dat er in de tussentijdse rapportages 2020 tekorten te melden zijn?

Over de visie Polseweg hebben wij de vorige vergadering al voldoende gezegd, maar neemt u van ons aan, dat hier in 2020 geld bij moet.

Daarnaast hebben wij deze zomer al in de krant kunnen lezen, dat de verzekering 8 maanden huur van de tijdelijke units niet zal vergoeden, omdat dit de tijd is die nodig is voor de uitbreiding van het gemeentehuis en deze kosten voor de gemeente zijn. In de begroting kunnen wij deze kosten echter niet terug vinden. Wij hebben hiernaar gevraagd en dit klopt, het bedrag hiervoor van 453.000 euro is nog niet opgenomen in de begroting en zal in de loop van volgend jaar in de tussentijdse rapportage verschijnen. Omdat dit een wezenlijk bedrag is wat al ruim voor de publicatie van de begroting bekend was zijn wij van mening, dat dit in de begroting had moeten worden opgenomen. Wij hebben dan ook een amendement gemaakt, waarin wij verzoeken om dit bedrag aan extra huisvestingskosten toe te voegen aan de begroting 2020.

Ook hebben wij vragen gesteld over de besteding van 5,5 miljoen aan gelden voor NEXTgarden, geld bedoeld om de tuinbouw en tuinders op het voormalige Bergerden een kwaliteitsimpuls te geven. In de samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeente Lingewaard en de provincie staat als eis opgenomen, dat het totale budget wordt opgenomen in de begroting van Lingewaard en valt onder haar begrotingsverantwoording. In het jaarplan NEXTgarden 2019 staat, dat Lingewaard in overeenstemming met wet- en regelgeving een deugdelijke financiële administratie voert met inzicht in beschikbaar budget, kosten en verplichtingen. Saillant detail is, dat deze zinsnede staat onder het kopje risicoparagraaf, net of er al getwijfeld wordt aan een deugdelijke financiële administratie.

Want hoe wordt de financiële administratie op dit moment bijgehouden? Hier hebben wij antwoord op gekregen: “De afrekening van de subsidie met de provincie moet nog plaatsvinden. Tot dat moment wordt alles op één post geboekt ten laste van de subsidie. Bij de uiteindelijke afrekening van de subsidie worden de uitgaven van de gemeente gecorrigeerd vanuit de reserve NEXTgarden”.

De genoemde reserve NEXTgarden staat inderdaad voor 7 ton in de begroting, maar hier lijkt tot 2023 niets mee te gebeuren, terwijl uit het jaarplan NEXTgarden blijkt, dat tot en met 2019 van deze 7 ton al ruim 4,5 ton is verbruikt. Is dit deugdelijke financiële administratie voeren, of maken wij ons weer onnodig zorgen?

Dan wordt er in de begroting ook nog 200.000 euro aan loonkosten doorbelast aan NEXTgarden. Uit de samenwerkingsovereenkomst blijkt, dat loonkosten voor € 35,= per uur mogen worden doorbelast. Dit zijn dan ruim 5700 uur. Ook hier voorzien wij op zijn minst een discussie met de provincie.

Als laatste opmerking bij NEXTgarden in combinatie met de begroting een opmerking over de duurzaamheidsparagraaf in de begroting, waar alle kosten met betrekking tot duurzaamheid worden gegroepeerd. Het budget duurzaamheid is exclusief loonkosten € 245.000,=. Uit een doorkijk op de begroting 2020 uit het jaarplan NEXTgarden blijkt echter een bedrag van € 850.000,= begroot te zijn voor duurzaamheidsprojecten. In de voorliggende begroting wordt hier echter niets over gezegd, wat de paragraaf duurzaamheid tot een wassen neus maakt.

Wij dienen dan ook een motie in, om de begroting 2020 van NEXTgarden nog ter besluitvorming aan de raad voor te leggen en vanaf de jaarstukken 2019 een aparte paragraaf NEXTgarden op te nemen.

Tot zover het punt “de begroting wordt te rooskleurig voorgesteld”, waarbij wij vrezen dat we niet volledig zijn.

Dan de tweede oorzaak van de oplopende tekorten, heeft het college nog wel controle over de financiën?

Collega Van den Bos heeft uitgezocht, dat de algemene reserve vanaf 2014 is gedaald van 40 miljoen in 2014 naar 14 miljoen nu. Als deze daling in dit tempo doorgaat, dan is onze reserve over drie jaar helemaal op.

In de begroting worden dan ook bezuinigingen voorgesteld. Zo moet er een miljoen worden bezuinigd op het sociale domein, zonder dat wij ook maar een enkele onderbouwing hebben gezien hoe dit te bereiken. Wij hebben hier dan ook ernstige twijfels bij.

Dan is er in de begroting ook nog een lijst met bezuinigingen opgenomen voor in totaal 563.000 euro. Vreemd is dat een opbrengst reclame in openbare ruimte en de verkoop van reststroken ook onder de bezuinigingen valt. Het grootste deel van de bezuinigingen betreft echter het boekhoudkundig anders afschrijven. Het voordeel van deze andere afschrijvingsmethode neemt echter jaarlijks met 25.000 euro af, waardoor over 8 jaar een jaarlijks oplopend nadeel zal gaan ontstaan van 25.000 euro per jaar.

Voorzitter,

B06 kan niet anders dan concluderen, dat deze begroting aan alle kanten rammelt. Al bekende kosten worden niet opgenomen, miljoenen worden niet verantwoord, de reserve smelt harder weg dan het ijs op de Noordpool en bezuinigingen zijn flinterdun.

Bij de vorige financiële crisis een aantal jaren geleden werd de metafoor gebruikt, dat de toenmalige wethouder financiën op de achterbank in een auto zat bij het college en dat hij onmachtig was, om op de rem te trappen of bij te sturen.

Het lijkt, of de huidige wethouder financiën niet eens in de auto zit, maar er bij de eerste de beste bushalte uitgekieperd is met de opdracht, om van alles te doen, zolang het maar niet met financiën te maken heeft. Voor de zekerheid wordt ook nog een fotograaf meegestuurd, voor de bewijsvoering zullen we maar zeggen. Zo zagen wij de wethouder de afgelopen twee weken een zonnepaneel leggen, een stekker ergens insteken, een bloemetje afleveren, een rondleiding geven, een stukje lopen en een taart aansnijden. Ongetwijfeld allemaal zeer belangrijk, maar met het op orde krijgen van de financiën heeft het weinig van doen.

Mevrouw de wethouder, Lingewaard zit financieel in zwaar weer, maar u blijft de schijn ophouden, dat alles gewoon door kan gaan. En dit kan niet. U heeft de ondankbare taak, om iedereen tegen u in het harnas te jagen. Het college, omdat u budgetten naar beneden bijstelt, ambtenaren, omdat u ze voor de zoveelste keer terug stuurt als de plannen nog steeds te duur zijn, burgers, omdat wensen niet kunnen of later worden uitgevoerd en de raad, omdat de ambities naar beneden bijgesteld moeten worden.

Ook B06 heeft het collegeprogramma ondertekend omdat hier veel punten in staan, die ook wij belangrijk vinden. Maar wat niet kan, dat kan niet. Uit deze begroting blijkt op geen enkele wijze, dat het college zich bewust is van de richting, waarop de financiën zich bewegen. De wethouder zal straks ongetwijfeld weer gaan antwoorden, dat wij ons geen zorgen hoeven te maken. Het begin van mijn betoog bewijst echter, dat het soms goed is om toch naar andere meningen te luisteren.

Dit hebben we bereikt